Connect with us

Aramak İstediğiniz Terimi Giriniz

Ekonomi

Çalışanlar dikkat! Çifte tazminat alabilirsiniz

Toplumsal güvenlik mevzuatımız patronları koruduğu kadar çalışanları da koruyan düzenlemeler içeriyor. Bunlardan birisi de personelin işten …

Toplumsal güvenlik mevzuatımız patronları koruduğu kadar çalışanları da koruyan düzenlemeler içeriyor. Bunlardan birisi de personelin işten ayrılmasıyla ortaya çıkan tazminat hakkı. Burada karşımıza iki türlü tazminat çıkıyor. Birincisi kıdem tazminatı ikincisi ise ihbar tazminatı.

Kıdem tazminatı genel manasıyla kendi istek ve kusuru dışında işten çıkartılan personellere ödeniyor. Burada istifa eden personelin de tazminat alma hakkı bulunuyor. Lakin bunun için 1475 sayılı maddede sıralanan emeklilik, askerlik emeklilikte yaş dışındaki koşulları tamamlamak. Bayanlar için evlilik ve haklı fesih üzere kaidelerin da oluşması gerekiyor. Kıdem tazminatında mühlet kaidesi da bulunuyor. Kıdem tazminatı alabilmek için birebir işyerinde en az 1 yıl çalışmış olmak da gerekiyor.

6 AY KÂFİ OLUYOR

İkinci tazminat biçimi ise ihbar tazminatı. İhbar tazminatında sizin işten ne biçimde ayrıldığınızın bir değeri yok. Yani istifa etseniz de işten çıkartılsanız da ihbar tazminatı kaideleri oluşabiliyor. İhbar tazminatının en kıymetli özelliği ise iki taraflı olması. Patronun de çalışanın de iş mukavelesini feshedeceğini muhakkak bir müddet evvel karşı tarafa bildirme zaruriliği bulunuyor. Bu süreyi de o işyerindeki kıdeminiz yani çalışma vaktiniz belirliyor. Bu mühlete uymadan işten çıkartılan çalışanlara kıdemine nazaran ihbar tazminatı peşin olarak ödeniyor. Bu bakımdan emekli veyahut emekli olmayan personel ayrımı yapılamıyor. Daha açık bir sözle şayet emekçi “Ben yarın işe gelmiyorum” deyip ayrılırsa ihbar tazminatı ödüyor. Patron de ‘”yarın işe gelme” derse hem kıdem hem ihbar tazminatı ödüyor.

MÜDDETLER BELİRLENİYOR

İş Kanunu’nun 17. Unsurundaki düzenlemeye nazaran, ihbar mühletine uyulmadığı vakit ihbar tazminatı ödemesi gerekiyor. İhbar müddeti 6 aydan 1,5 yıla kadar olan çalışma müddeti için 4 hafta olurken, ödenecek fiyat de 1 aylık maaş oluyor. 1.5 yıldan 3 yıla kadar çalışanlar için 6 hafta ve 1,5 aylık maaş, 3 yıldan fazla çalışma için ise 8 hafta yani 2 aylık maaş formunda ödeniyor. Bu müddetler taban olup kontratlar ile artırılabiliyor. Şayet emekçi bu mühletlere uymadan işten ayrılırsa bu defa patrona tıpkı halde ödeme yapıyor. İhbar tazminatı böylelikle iki taraflı bir uygulama olarak bedellendiriliyor. Tekrar patron fesih hakkını berbata kullanmışsa bu mühletlerin üç katı meblağında makûs niyet tazminatı da ödüyor.

YARGIDAN KARAR

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin kararı ile ihbar tazminatının mukaveleyi bozan taraf tarafından ödeneceği de karara bağlanmış oldu. İhbar tazminatının İş Mukavelesi’ni fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olduğunun vurgulandığı kararda; “İş Mukavelesi’ni fesheden tarafın ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz” denildi.

5 YILA DİKKAT EDİN

Kıdem ve ihbar tazminatını alamayan ya da eksik ödenen çalışanlar, arabulucuya başvurarak hakkını arayabiliyor. Arabulucuya müracaat için vakit aşımı 5 yıl. Yani işten ayrıldıktan itibaren 5 yıl içinde müracaat yapmak gerekiyor. Arabulucu mevzuyu en fazla 4 hafta içinde sonuçlandırıyor. Şayet uzlaşma sağlanamazsa, çalışan hakkını iş mahkemesinde dava açarak arayabiliyor.

KIDEME NAZARAN TAZMİNAT

Çalışma mühleti İhbar süresi Tazminat miktarı
6 aydan az 2 hafta Yarım maaş
6 ay- 1.5 yıl 4 hafta 1 maaş
1,5 yıl- 3 yıl 6 hafta 1,5 maaş
3 yıl ve fazlası 8 hafta 2 maaş

NASIL HESAPLANIYOR

Brüt maaşı 5.000 TL olan 5 yıllık bir çalışanın ihbar tazminatı şöyle hesaplanıyor:

İhbar müddeti 8 Hafta (56 gün)
5000/ 30 = 166,67 TL (günlük ücret)
56 gün X 166,67 = 9.334 TL (Brüt İhbar Tazminatı)
9.334 X %15 = 1.400 TL (gelir vergisi)
9.334 X %0,948 = 88,48 TL (damga vergisi)
9.334 – (1.400 + 88,48) = 7.845,52 TL (Ödenecek ihbar tazminatı)

 

KAYNAK: SABAH /FARUK FAZİLET
Yorum Yapmak İçin Tıkla

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginizi Çekebilecek Haberler